#1 New Release in Education Assessment: FREE Aug 10–13!

I’m beyond excited to share… Who Lifts the Rhino? is already: 🏆 #1 New Release in Education Assessment (Kindle Store) #26 Best Seller in Education Assessment To celebrate, the Kindle edition is FREE for 4 days only: August 10–13, 2025. This short, punchy guide reveals the 100% Law — a proven, teacher-tested method to make teamwork grading fair, transparent, and stress-free in just 4 minutes. This book is perfect for: Educators tired of vague rubrics and grade disputes Students who want their hard work recognized Anyone curious about practical fairness in education Free Download Dates: Aug 10–13, 2025 Get it FREE on Amazon If you enjoy it, please leave a quick review. It really helps more readers discover the book.

Free Today Only — August 5th, 2025

Who Lifts the Rhino? The 100% Law to End Group Grading Stress in 4 Minutes My book is FREE on Kindle today only (August 5th)! If you've ever struggled with grading group projects fairly, this short, practical guide is for you. Click here to get it free on Amazon No Kindle required — read it on any device using the Kindle app. Ideal for educators, students, and anyone who works in teams.

Đã bao giờ bạn nâng một con tê giác chưa?

Luật 100% để làm cho việc chấm điểm làm việc nhóm trở nên công bằng

Tôi chưa bao giờ nâng một con tê giác. Cũng chưa từng chạm vào sừng của nó. Tôi biết việc nâng nó chỉ bằng một tay là vô cùng khó khăn. Gần như không thể. Nghe có vẻ kỳ cục khi tôi bắt đầu câu chuyện như vậy, nhưng hãy kiên nhẫn với tôi: con tê giác này là một phép ẩn dụ cho một trong những vấn đề gây bức bối nhất với người giáo viên: làm thế nào để chấm điểm công bằng trong các bài tập nhóm.

Con Tê Giác và Chiếc Pizza

Hãy tưởng tượng bạn có một bài tập: cẩu một con tê giác mập ú lên phòng ngủ tầng hai của bạn. Đó là công việc nặng nhọc. Quá sức đối với một người. Bạn cần một nhóm, thậm chí có thể cần cả cần cẩu nữa. Bởi vì đây là công việc hợp tác, nên chắc chắn sẽ có người làm nhiều hơn và người làm ít hơn. Bình đẳng tuyệt đối trong làm việc nhóm chỉ là ảo tưởng.

Bây giờ, hãy thay việc cẩu tê giác bằng thứ gì đó nhẹ nhàng hơn, happy hơn: ăn bánh pizza! Dù bạn cắt nó thành sáu miếng hay tám miếng, nếu bạn và bạn bè ăn hết chiếc pizza đó, thì các bạn đã ăn 100% chiếc pizza. Hình dạng bánh ở đây không quan trọng. Chất lượng bánh thậm chí cũng không quan trọng. Điều quan trọng là tất cả các miếng cộng lại thành một tổng thể.

Các bài tập nhóm cũng giống vậy. Dù là nâng một con tê giác hay chế tạo đầu máy xe lửa, tổng khối lượng công việc luôn cộng lại thành 100%. Câu hỏi thực sự là: Ai đã đóng góp bao nhiêu vào 100% đó?

Quy luật 100%: Một ý tưởng tưởng chừng đơn giản để chấm điểm công bằng trong làm việc nhóm

Đây chính là nơi mà Quy luật Một Trăm Phần Trăm nhảy ùm vào bạn. Bất kể bài tập nhóm lớn hay nhỏ, tổng đóng góp của tất cả thành viên trong nhóm phải cộng lại thành 100%. Từ nguyên tắc đơn giản này, một hệ quy chiếu chấm điểm bài tập nhóm được hình thành:

1. Tự đánh giá + Đánh giá các bạn cùng nhóm: Mỗi sinh viên tự đánh giá bản thân và các bạn cùng nhóm. Tổng điểm đánh giá phải bằng 100%.
2. Đánh giá của giáo viên: Giáo viên cũng đánh giá tất cả các thành viên, tổng điểm là 100%.
3. Chấm điểm theo tỷ lệ: Điểm của một sinh viên tỷ lệ thuận với mức đóng góp của họ so với người đóng góp cao nhất, nhân với điểm chung của cả nhóm.

Hệ thống này chỉ mất 4 phút nhưng lập tức cho thấy ai là người gánh công việc. Và ai là người “ngồi chơi xơi nước”.

Bằng cách áp dụng quy luật tưởng chừng đơn giản này, cuối cùng chúng ta có thể trả lời câu hỏi muôn thuở: Ai đã làm bao nhiêu? Kết quả là: Điểm số phản ánh đúng mức đóng góp thực tế của từng thành viên. Cách tiếp cận này được dùng trong các trường đại học, trung học, thậm chí cả lớp tiểu học.

Nó chấm dứt tranh cãi về những kẻ ăn theo nói leo, nói ít làm nhiều. Nó xóa bỏ sự bực bội của những học sinh và sinh viên chăm chỉ.

“Nhưng nếu sinh viên thông đồng với nhau thì sao?” Có thể bạn nghĩ vậy.

Những tình huống như thông đồng, thiên vị hoặc bắt nạt thì phức tạp hơn. Nhưng chúng ta có cách giải quyết. Chúng ta thêm một lớp phân tích thống kê gọi là điều chỉnh Bayesian để triệt tiêu sự thông đồng hay bắt nạt (Sẽ giải thích trong bài tiếp theo).

Vì sao chấm điểm công bằng quan trọng

Chấm điểm công bằng không chỉ là chuyện con số. Nó khôi phục niềm tin vào làm việc nhóm. Nó thúc đẩy sinh viên làm tròn phần việc của mình. Nó đem lại sự nhẹ nhõm cho giáo viên đã quá mệt mỏi với việc hòa giải những drama. Cùng nhau nâng con tê giác, và mọi người đều nhận phần xứng đáng của mình.

Tôi trình bày phương pháp này chi tiết trong cuốn sách Who Lifts the Rhino? Đó là một hướng dẫn ngắn gọn, thực tiễn để giúp giáo viên đưa sự công bằng trở lại trong việc chấm điểm nhóm.

Bạn muốn áp dụng ngay không? Onteam tự động hóa phương pháp này chỉ trong 4 phút. Có thể không cần cần cẩu nâng con tê giác nữa nhỉ?

Bạn đã từng gặp phải cảnh chấm điểm nhóm không công bằng chưa? Hãy chia sẻ câu chuyện của bạn trong phần bình luận. Cùng nhau, chúng ta sẽ “nâng con tê giác” này.

PS: Who Lifts the Rhino? sẽ miễn phí trên Kindle vào Thứ năm (7 tháng 8 2025) tuần này. Bạn tải xuống tại đây.

Ever Lifted a Rhino? The 100% Law to Make Teamwork Grading Fair

I’ve never lifted a rhino. Never touched one. And I know it’s hard, almost impossible, to lift it with my single right hand. Alone. This might sound like an odd way to begin, but stay with me: this rhino is a metaphor for one of education’s most frustrating problems: how to grade fairly in team projects. The Rhino and the Pizza Imagine a project like hoisting a chubby rhino into your second-floor bedroom. It’s heavy work. Too much for one person. You need a team, maybe even a crane. Since it’s collaborative, someone inevitably does more, while someone else does less. Egalitarianism is a fantasy in teamwork. Now, let’s swap out the rhino’s heliporting endeavour for something lighter: pizza. Whether you cut it into six slices or eight, if you and your friends finish the whole pizza, you’ve eaten 100% of it. The shape doesn’t matter. The crust doesn’t matter. What matters is that all slices add up to a whole. Projects are the same. Whether it’s lifting a rhino or building a locomotive, the total work always adds up to 100%. The real question is: Who contributed how much to that 100%?

Want to read the whole article in Medium

WHO LIFTS THE RHINO? my new book on how to fairly grade a teamwork project

Who Lifts the Rhino?

A short, practical guide to fair group grading — and the system behind the OnTeam app.

Available now on Amazon:

📘 Read on Amazon

Free on Kindle Unlimited • Paperback also available.

Excerpt

I’ve never lifted a rhino, nor seen one with my own eyes. I know it’s hard—almost impossible—to lift it with my bare hands. Alone.

This might sound like an odd way to begin, but stay with me: this rhino is a metaphor for one of education’s most frustrating problems— fair grading in teamwork projects.

Just as sharing pizza divides 100% among friends, teamwork requires dividing 100% of effort among contributors. My One Hundred Percent Law makes this simple:

• Self + peer ratings add up to 100%.
• Instructor ratings also total 100%.
• Final grades reflect true contribution proportionally.

This 4-minute system ends freeloaders, restores trust, and makes teamwork grading painless.

Watch: How It Works in 60 Seconds

Put the 100% Law Into Action

Use OnTeam to automate fair grading in just 4 minutes.

🚀 Try OnTeam Free

 NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG, NỖI NIỀM RIÊNG…KHÔNG GIAN CHUNG

 

Nguyễn Hồng Ngọc

Khoa Kiến trúc,

Trường Đại học Bách Khoa, Đại học Đà Nẵng.

Nhà vệ sinh công cộng là một nỗi ám ảnh của nhiều người khi phải sử dụng chúng. Nhưng liệu trải nghiệm với nhà vệ sinh công cộng có nhất thiết phải là tồi tệ? Liệu có thể cải thiện trải nghiệm sử dụng nhà vệ sinh công cộng và làm cho nó thân thiện, hoặc chí ít bớt ám ảnh hơn cho chúng ta.

Nhà vệ sinh công cộng là một phần gắn bó của không gian công cộng

Nhà vệ sinh công cộng là một phần không thể thiếu trong không gian công cộng. Tuy nhiên, trong số các tiện ích này, nhà vệ sinh công cộng thường bị bỏ…quên nhiều nhất, trong khi lại là nhu cầu cơ bản nhất của người dân đô thị.  

Time as an Illusion: Liberating Ourselves from the Tyranny of Temporality

 

Nguyễn Hong Ngọc 

Time has been a fundamental concept in human civilization, shaping our understanding of the world and our place in it. But what if time is just an illusion? What if the linear progression of events that we associate with time is just a sequence of occurrences that have no inherent temporal nature? The idea that time is an illusion challenges our most basic assumptions about the nature of reality, and raises profound questions about the way we live our lives.

One way to understand time as an illusion is to consider the universe as a series of events that occur in a particular order. Each event is independent of the others, and there is no inherent flow of time that links them together. From this perspective, time is a construct that humans have developed to make sense of the world around us. It is a way to measure the duration of events, to understand the relationship between cause and effect, and to organize our lives in a meaningful way. 

THỜI GIAN NHƯ MỘT ẢO ẢNH

Nguyễn Hồng Ngọc

 

       Thời gian là một khái niệm cơ bản trong văn minh nhân loại, tạo nên sự hiểu biết của chúng ta về thế giới và vị trí của chúng ta trong đó. Nhưng nếu thời gian chỉ là một ảo ảnh? Nếu sự tiến triển tuyến tính của các sự kiện mà chúng ta liên kết với thời gian chỉ là một chuỗi các sự kiện không có bản chất thời gian bên trong thì sao? Ý tưởng rằng thời gian là một ảo tưởng thách thức những giả định cơ bản nhất của chúng ta về bản chất của hiện thực, và đặt ra những câu hỏi sâu sắc về cuộc sống của con người. 

Một vấn đề nghiêm túc của quy hoạch đô thị: từ chuyện đỗ xe ô tô trước nhà đến khu ở hoàn chỉnh

Nguyễn Hồng Ngọc

Khoa Kiến trúc, trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng; Email: ngocfulbright@yahoo.com

 

Trong những năm gần đây việc đỗ xe ô tô trước nhà dân đã trở thành câu chuyện nóng hổi trên truyền thông. Hầu hết người dân và chính quyền đều nhìn nhận đây là vẫn đề gây tranh cãi từ hai phía. Một bên cho rằng đỗ xe trước nhà làm cản trở công việc buôn bán kinh doanh của người chủ cửa hàng, chủ nhà. Đồng thời đỗ xe trước nhà còn cản trở lối ra vào của căn nhà. Phía bên kia cho rằng nếu không có biển báo cấm dừng đỗ xe thì người chủ phương tiện được quyền đỗ xe. Trong bài báo này tác giả đưa ra một góc nhìn mới từ khía cạnh quy hoạch đô thị. Tác giả chỉ ra rằng. Vẫn đề gây tranh cãi về đỗ xe cần phải được tiếp cận từ góc độ quy hoạch không phải từ góc đô thi hành hay làm luật. Nghiên cứu cho thấy cần phải từ bỏ lối quy hoạch phân lô như hiện tại (4-5m bể rộng, 15-20m bề dài lô đất), để chuyền sang hình thức khu ở. Khu ở hay khu lân bang láng giềng[1] (khác với đơn vị ở) không những từ bỏ lối quy hoạch phân lô hiện thời mà hướng đến cung cấp đa dạng các loại nhà ở, cung cấp điều kiện đỗ xe và tiếp cận giao thông công cộng. Trên quy mô toàn đô thị các khu lân bang láng giềng này phải được vận dụng theo khái niệm quy hoạch theo transect và phải được áp dụng theo các vùng T zone phù hợp. Cuối cùng nghiên cứu chỉ ra cách giảm nhẹ tác động của vấn đề đỗ xe trước nhà tại các khu trung tâm đô thị bằng một loại các giải pháp. Đó là: hình thành các vùng không đỗ xe (carfree area), đỗ xe theo thời gian, thu phí đỗ xe, cung cấp các bãi đỗ xe miến phí và có thu phí. 

 

Không khó để đọc những dòng tiêu đề kiểu như “Hai cô gái dán băng dính, tạt bột sắn dây tạt bột sắn dây lên xe sang vì đỗ trước cửa hàng”, “một chiếc ô tô hiệu Honda CR-V màu đỏ bị xịt sơn loang lổ trên thân xe ở TP. Hải Phòng” hay trong bài báo ra ngày 26-2-2023 trên báo Tuổi Trẻ của tác giả Trần Trung “Muôn kiểu 'xí phần' lòng đường để cản trở đậu ô tô ở Đà Nẵng” đã gợi lên những vấn đề lớn của quy hoạch đô thị Việt Nam. 

GÓP Ý CHO HỘI THẢO THAM VẤN QUY HOẠCH CHUNG THÀNH PHỐ HỘI AN ĐẾN NĂM 2035, TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2050 THEO ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG THÀNH PHỐ VĂN HOÁ – SINH THÁI - DU LỊCH (Phần 1)

 

TS. Nguyễn Hồng Ngọc

Khoa Kiến trúc, Trường Đại học Bách Khoa, Đại học Đà Nẵng

 

Trong buổi Hội thảo Điều chỉnh quy hoạch thành phố Hội An, tôi đã có một số góp ý cho Hội thảo. Phần dưới đây được viết lại cho rõ hơn. Có bốn vấn đề mà Bản điều chỉnh quy hoạch cần làm tốt hơn đó là các vấn đề: Vấn đề tầm nhìn, vấn đề liên kết vùng, vấn đề cột trụ kinh tế và vấn đề mạng lưới đường (không phải giao thông chung chung mà là đánh giá mạng lưới đường hiện có và đề xuất mạng lưới đường mới).

 

Tầm nhìn: 

Trong đồ án cần phải xác định tầm nhìn cho Hội An một cách rõ ràng và chính xác hơn. Cái mà tư vấn đưa ra hiện tại chưa phải là một tầm nhìn cho Hội An. Tầm nhìn phải khả thi và thực hiện được. Lâu nay trong các đồ án quy hoạch chúng ta đều có tầm nhìn. Tuy vậy phần lớn tầm nhìn viết ra rồi bỏ đó và thường mang tính minh hoạ không rõ là nó có liên hệ gì với phần còn lại của đồ án và thực hiện tầm nhìn đó như thế nào. Đúng ra tầm nhìn phải là cái dẫn đường, là tư tưởng chủ đạo cho toàn bộ hoạt động của đô thị trong tương lai.

Đã đến lúc phải đặt câu hỏi về sự ngây thơ của Đế quốc Nga

 Nga 27 tháng 4 năm 2022

Botakoz Kassymbekova Và Erica Marat (Bản ghi nhớ về chính sách Âu-Á của PONARS[1])

Tổng thống Vladimir Putin đã huy động thành công tinh thần ái quốc đầy màu sắc quân phiệt trong công chúng Nga để tiến hành cuộc chiến ở Ukraine. Sự tuyên truyền của Điện Kremlin được xây dựng dựa trên việc coi Nga vừa là nạn nhân của phương Tây vừa có quyền thống trị các khu vực trên các lãnh thổ thuộc Liên Xô cũ. Trong trí tưởng tượng của đế quốc Nga như vậy, việc thực thi ngôn ngữ, văn hóa Nga và quy tắc đối với những người không phải là người Nga không phải là chủ nghĩa thực dân mà là một món quà vĩ đại. Các nhà phê bình trong giới tinh hoa trí thức và tự do ở Nga lên án chế độ nhưng có xu hướng né tránh nghi ngờ bản sắc đế quốc của Nga. Để giải quyết các mối quan hệ đối kháng của Nga với các nước láng giềng, cả nhà nước và xã hội Nga cần phải đối đầu với bản sắc đế quốc của đất nước họ.

 ĐÊM NAY SẼ LÀ ĐÊM QUYẾT ĐỊNH

Mùa hè năm 1991, tôi cùng vài người bạn xuôi dòng Dniepr từ Kiev xuống Zaporozie (tiếng Anh viết là Zaporizhzhie). Lần đầu tiên được đi tàu thủy cánh ngầm thật sung suống. Tàu thủy cánh ngầm chắc hẳn là một trong những thành tựu đáng tự hào của công nghệ Xô Viết. Sông rộng mênh mông, nước chảy manh rất hung vỹ. Quang cảnh hai bên bờ là những cánh đồng lúa mì bất tận thỉnh thoảng chen lẫn những bãi cát dài. Tàu cứ đi được vài tiếng thì phải dừng lại để vào âu thuyền. Đó là vì có nhiều thủy điện bố trí dọc theo con sông này. Tàu đi khoảng 6-7 giờ gì đó thì đến Zaporozie. Như bao thành phố khác ở Ucraina, Zapororize là một thành phố rất mực yên bình. Tôi vẫn nhớ ký túc xá nơi ban tôi ở, một ngôi nhà bốn tầng với vỉa hè xào xạc lá rơi. Có lẽ vào mùa hè nên mọi người đều đi nghỉ nơi khác hết.

ACQUIRING A DXF FILE OF STREET NETWORKS (that you can use later in Space Syntax programs like DepthmapX)

 

1.  Run OSmnx in Jupyter Notebook. Please google for Professor Boeing’s examples for how to download and run Jupyter Notebook.
2.   In this step we download a street network from Open Street Map to OSmnx then we save the network as a shape file.

mở rộng tầm nhìn…HƠN MỘT TÍ

mở rộng tầm nhìn…HƠN MỘT TÍ

Nhân mùa dịch, ngồi trong nhà chẳng biết làm gì nên nghĩ ngợi chuyện về các đề tài tốt nghiệp đại học, luận văn thạc sỹ, luận án tiến sỹ tây lẫn ta. Ở đây không phán xét hay chỉ trích gì cả chỉ là suy nghĩ để làm thế nào tốt hơn nữa, một tí…hy vọng thế.

Chuyện là thế này, tôi thường thầy sinh viên từ đại học tới tiến sỹ, khi nào làm cái chi gọi là có một kết quả để ra trường cũng chằm ham làm cái của quê mình. Chẳng hạn anh sinh viên quê ở Quảng Bình thì thiết kế cái Bảo tàng quê choa, anh tiến sỹ xứ Du-bai thì làm cái luận văn tiến sỹ về đô thị quê anh. Việc này không có gì sai cả và đều tốt, đều đóng góp cho khoa học. Ít nhất là ở khía cạnh regional. Khoa học về vùng, về khu vực. Loại kiến thức này cũng cần thiết để cộng đồng quốc tế hiểu thêm về một địa phương nào đó. Nhưng loại kiến thức kiểu này không giúp người nghiên cứu đi được xa. Cũng không giúp tạo ra một tri thức mang tính bao quát hơn. Chẳng hạn liệu một anh nghiên cứu sinh ở Nam Mỹ có quan tâm tới đô thị Việt Nam hay không thì chắc là bạn biết câu trả lời rồi.

WHAT’S AT THE BASE OF THOSE PLACES IN WHICH A MAN FEELS AT HOME?

 

Bộ phim “And the Alley She Whitewashed in Light Blue" do Nili Portugali đạo diễn không thuần túy là một bộ phim về kiến trúc. Cũng khó có thể nói đó là một bộ phim thuần túy nghệ thuật, hay một bộ phim tài liệu. Có lẽ đó là một cuốn phim kết hợp nhiều thứ: tôn giáo, kiến trúc và nghệ thuật lồng trong một khung trời tuổi thơ đầy hoài niệm. Ý tưởng chung của bộ phim được bà tổng kết ở đoạn cuối: chúng ta nên và cần phải tiến gần hơn tới cái cấu trúc vượt thời gian mà các thế hệ xưa đã kết nối được, cái cấu trúc mà nhờ đó con người đã tạo nên các thành phố, các làng mạc, các con đường và nhà cửa trong đó con người cảm thấy đã về, đã tới[1] trong mọi nền văn hóa, mọi nơi chốn và mọi thời gian

Dưới đây là một bài essay của sinh viên Ngô Viết Quốc Hưng, Khoa Kiến trúc, Trường Đại học Bách Khoa, Đại học Đà Nẵng.

Streets, density, and the superblock: neighborhood planning units and street connectivity in Abu Dhabi

Our new article on street connectivity of Abu Dhabi, UAE.  In this article, we use Pedestrian Route Directness (PRD) combined with Betweenness to classify streets into principal and secondary streets. We found that plot density does not affect street efficiency. Second, the efficiency of the network is strongly affected by its layout. A well-connected street network is an asset to efficiency. The gridiron network is a perfect layout in terms of efficiency. The orientation of the network to the NPU’s edges can positively or negatively affect efficiency. The more evenly principal streets are distributed throughout an NPU, the more efficient its network is. Secondary roads can contribute significantly to the efficiency of the network. Well-connected secondary streets significantly enhance efficiency.  

Streets, density, and the superblock: neighborhood planning units and street connectivity in Abu Dhabi: Journal of Urbanism: International Research on Placemaking and Urban Sustainability: Vol 0, No 0 (tandfonline.com)

 

 https://doi.org/10.1080/17549175.2021.1944281

 

Đi tìm phần "hồn" của đô thị Đà Nẵng thông qua phương pháp generative- Nguyễn Văn Từ Huy

 Dưới đây là một bài luận của Nguyễn Văn Từ Huy, sinh viên Khoa Kiến trúc trường Đại học Bách Khoa, Đại học Đà Nẵng về ngôn ngữ kiểu mẫu và quá trình generative

·        Phần mở đầu

   Khi nhắc đến “linh hồn” của một đô thị, thì người ta lại nghĩ đến những thành tố bên trong chính là những cấu trúc đô thị như quảng trường, đường phố hoặc các tòa nhà, hoạt động của con người cùng các yếu tố phi vật chất như lịch sử, văn hóa v.v.. Chính những yếu tố đó đã tạo nên phần “hồn” của mỗi đô thị, là riêng biệt, là bản sắc.

EDITING OPEN STREET MAP (osm) IN JOSM

 Below is the description on how to edit an Open Street Map file (osm) in JOSM

-          OpenStreetMap is a free and open-source map tool that utilizes data from satellite images and local geographical knowledge.

-          JOSM or Java Open Street Map Editor is the tool for editing the osm map.

LIBERATING VOICES- một ngôn ngữ kiểu mẫu góp phần giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu

Pattern language- ngôn ngữ kiểu mẫu càng ngày càng lớn mạnh và giải quyết những vấn đề bức thiết nhất của xã hội. Biến đổi khí hậu là một ví dụ. Dưới đây là trang web của Public Sphere project. Dự án này được trình bày bằng nhiều ngôn ngữ kể cả tiếng Việt. Enjoy patterning.  

Một kiểu mẫu tuyệt vời do Gary Chapman giáo sư tại Đại học Austin bang Texas đề xuất

Nguồn:Public Sphere Project: Cuộc Sống Lành Mạnh | Public Sphere Project — Liberating Voices Pattern Language

"Những người hy vọng cho một thế giới tốt hơn cảm thấy cần một tầm nhìn chung về cuộc sống lành mạnh. Các cuộc khủng hoảng môi trường của trái đất đòi hỏi một tầm nhìn rộng về một cuộc sống tốt đẹp hài hòa khát vọng của con người và giới hạn của tự nhiên. Một khuôn khổ cho cuộc sống tốt đẹp hiện đại nên dựa vào một số hình thức của chủ nghĩa nhân với có chỗ cho một chiều kích tâm linh mà không tìm kiếm sự thống trị."

Patterns | Public Sphere Project — Liberating Voices Pattern Language

ĐO LƯỜNG CÁI TOÀN THỂ TRONG CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

 Nguyễn Hồng Ngọc

1. Cái toàn thể tạo nên bởi ngôn ngữ kiểu mẫu và ngôn ngữ hình thức

            Tác phẩm Một ngôn ngữ kiểu mẫu do Christopher Alexander và cộng sự viết đã  trở thành tác phẩm kinh điển trong kiến trúc và quy hoạch đô thị. Ngôn ngữ kiểu mẫu sử dụng các kiểu mẫu, được tổ chức trong một hệ thống nửa tầng bậc, nhằm đưa ra các giải pháp không gian và xã hội cho môi trường xây dựng. Theo Alexander một ngôn ngữ kiểu mẫu có các đặc điểm sau: i) khả năng phối hợp vô tận; ii) Khả năng thích ứng với điều kiện địa phương; iii) mỗi ngôn ngữ kiểu mẫu phản ảnh kiến thức chung về môi trường xây dựng mà cộng đồng cùng chia sẻ.

            Trong tác phẩm đồ sộ Về bản chất của trật tự (The Nature of Order) Alexander (2002; 2004) nhận thấy rằng để thiết kế kiến trúc và đô thị thành công ngoài ngôn ngữ kiểu mẫu vốn giải quyết vấn đề xã hội và không gian của công trình và đô thị thì chúng ta cần phải có ngôn ngữ hình thức. Ngôn ngữ hình thức là tập hợp các quy tắc hình học mà một công trình xây dựng phải truyền tải trực tiếp những nội dung thông tin và cảm xúc của nó tới con người (Salingaros 2008). Cả hai loại ngôn ngữ này phải làm việc cùng với nhau và cùng tạo ra một cái toàn thể (the wholeness) cho cấu trúc đô thị hoặc công trình. Khái niệm trung tâm của quá trình xây dựng phát triển dần dần theo quan niệm của Alexander chính là cái toàn thể. Cũng trong cuốn Về bản chất của trật tự, Alexander ghi nhận rằng khái niệm cái toàn thể của ông có nhiều mức độ tương đồng với Phẩm chất (Quality) của Robert Pirsig.