Thứ Hai, 21 tháng 8, 2017

ĐO LƯỜNG CÁI TOÀN THỂ TRONG CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC




 Nguyễn Hồng Ngọc
1. Cái toàn thể tạo nên bởi ngôn ngữ kiểu mẫu và ngôn ngữ hình thức

            Tác phẩm Một ngôn ngữ kiểu mẫu do Christopher Alexander và cộng sự viết đã  trở thành tác phẩm kinh điển trong kiến trúc và quy hoạch đô thị. Ngôn ngữ kiểu mẫu sử dụng các kiểu mẫu, được tổ chức trong một hệ thống nửa tầng bậc, nhằm đưa ra các giải pháp không gian và xã hội cho môi trường xây dựng. Theo Alexander một ngôn ngữ kiểu mẫu có các đặc điểm sau: i) khả năng phối hợp vô tận; ii) Khả năng thích ứng với điều kiện địa phương; iii) mỗi ngôn ngữ kiểu mẫu phản ảnh kiến thức chung về môi trường xây dựng mà cộng đồng cùng chia sẻ.
            Trong tác phẩm đồ sộ Về bản chất của trật tự (The Nature of Order) Alexander (2002; 2004) nhận thấy rằng để thiết kế kiến trúc và đô thị thành công ngoài ngôn ngữ kiểu mẫu vốn giải quyết vấn đề xã hội và không gian của công trình và đô thị thì chúng ta cần phải có ngôn ngữ hình thức. Ngôn ngữ hình thức là tập hợp các quy tắc hình học mà một công trình xây dựng phải truyền tải trực tiếp những nội dung thông tin và cảm xúc của nó tới con người (Salingaros 2008). Cả hai loại ngôn ngữ này phải làm việc cùng với nhau và cùng tạo ra một cái toàn thể (the wholeness) cho cấu trúc đô thị hoặc công trình. Khái niệm trung tâm của quá trình xây dựng phát triển dần dần theo quan niệm của Alexander chính là cái toàn thể. Cũng trong cuốn Về bản chất của trật tự, Alexander ghi nhận rằng khái niệm cái toàn thể của ông có nhiều mức độ tương đồng với Phẩm chất (Quality) của Robert Pirsig.
           

Kevin Lynch- Good City Form- Hinh thuc hoan hao cua thanh pho