Thứ Ba, 21 tháng 2, 2012

Một đoạn trích trong The Timeless way of building

Christopher Alexander đã nói nhiều về cái toàn thể, từ lý thuyết xuất phát từ quan niệm toán học, cho đến tư tưởng về cái toàn thể mà ông lấy cảm hứng từ triết học của Alfred Whitehead. Nhưng cái toàn thể hiểu một cách sát thực nhất là gì, xin hãy đọc đoạn trích dưới đây trong ”The timeless way of building” của ông (trang 38):

Đã có một lần tôi nhìn thấy một ao cá đơn giản trong một ngôi làng ở Nhật mà có lẽ đạt đến phẩm chất vĩnh cửu.

Một người nông dân dựng nên trang trại cho mình. Cái ao chỉ có một hình dạng đơn giản, rộng chừng 1,8 m (6 feet) và dài chứng 2,4 m (8 feet), được một con suối nhỏ dẫn nước vào. Tại một đầu ao một bụi hoa ngả trên mặt nước. Còn tại đầu bên kia dưới mặt nước có một cái mặt gỗ hình tròn, có lẽ năm dưới mặt nước khoảng 30 cm (12 inches). Trong cái ao nhỏ này có một đàn tám con cá chép cổ, mỗi con dài khoảng 45 cm (18 inches), có màu cam, vàng, tím và đen: con già nhất đã sống ở đó tám mươi năm. Tám con cá đó bơi chậm, rất chậm theo hình tròn- thường ở trên cái mặt gỗ tròn. Cả thế giới ở trong cái ao đó. Mỗi ngày người nông dân ngồi bên ao khoảng vài phút. Tôi đã ở đó chỉ một ngày và tôi đã ngồi bên ao suốt cả buổi chiều. Ngay cả bây giờ, tôi không thể nghĩ về nó mà không rơi nước mắt. Những con cá cổ đó vẫn đang bơi, chậm rãi trong cái ao đó trong vòng tám mươi năm. Đó là sự thật với bản chất của loài cá đó, và với bụi hoa đó, và với mặt nước đó, và cả với người nông dân đó là sự thật đã duy trì cho tất cả thời gian, lặp lại bất tận, luôn luôn khác nhau. Chẳng có mức độ toàn thể (wholeness) nào hay thực tại nào có thể đạt tới được ngoài cái ao giản dị đó. “

Kevin Lynch- Good City Form- Hinh thuc hoan hao cua thanh pho