Thứ Tư, 23 tháng 5, 2012

Hai câu thơ thể hiện chí khí của cụ Nguyễn Công Trứ



Nhân rảnh rỗi, đọc thấy giai thoại về hai câu thơ "ngỗ ngược" thời trẻ của cụ Nguyễn trong giai thoại văn học Việt Nam, tôi mới chép ra đây để mọi người đọc chơi. Người ta có thể phê phán cụ về việc "Chín lần thiên tử đội lên trên" nhưng với một nhà nho như cụ Nguyễn, nhân sinh quan Trung Quân là biểu hiện hiển nhiên của kẻ sĩ. Còn nhớ năm giặc Pháp đánh Đà Nẵng 1858, cụ tuy đã 80 tuổi vẫn xin vua Tự Đức cho cầm quân đánh giặc.

Cho nên câu thơ thứ nhất có thể làm người đời nay hả dạ, thích chí, cầu thứ hai có thể làm họ cau mày, nhưng phải lùi lại cái thời điểm cuối thể kỷ 19 để mà thấy rằng, chỉ có Trung Quân mới là lý tưởng sống đích thực của người quân tử. Ngoài điều ấy ra kẻ sĩ Nguyễn Công Trứ không còn bị bó buộc vào điều gì khác.


Lê Văn Duyệt đương thời vốn có tiếng là hống hách. Duyệt đi đến đâu cũng cho quân lính dẹp đường ầm ĩ khiến dân chúng sợ hãi. Một bữa, nhắm ngày Duyệt qua, Nguyễn Công Trứ chui vào cái lều bên đường, cuốn chiếu nằm co ro trên ổ rơm rồi rên ầm lên. Quân lính dẹp đường đi qua thấy thế nạt, Trứ vẫn nằm yên trong chiếu trả lời ra:
"-Vì sợ oai quan lớn quá, lên mới phát sốt lên đấy!"
Lính bẩm lại với quan y lời. Lê Văn Duyệt thấy ăn nói xấc xược giận lắm, sai lính dựng Trứ dậy định bụng nạt cho một phen. Hỏi đến nghề nghiệp thấy Trứ khai là học trò, Lê Văn Duyện hẹn:
"-Học trò mà ăn nói xấc xược. Có thực là học trò thì phải đối được cái cảnh nằm ổ rơm của ngươi. Mà đối phải hay! Nếu không thì ta trị cái tội mạo nhận học trò mà nói xấc!"
Nguyễn Công Trứ được thể, giả bộ suy nghĩ, rồi vênh mặt đọc:
"Ba vạn anh hùng [1] đè xuống dưới,"
"Chín lần thiên tử [2] đội lên trên."
Câu đối tả thực, lại thể hiện ý chí hơn người. Lê Văn Duyệt thấy thế cũng có ý chờn, đành giữ lời thả cho đi.


Còn đây là tổng kết cuộc đời của Tồn Chất tiên sinh: 
"..Quan trong năm bảy thứ, 
Quan ngoài tám chín phen,
Nào cờ nào quạt, nào mão nào đai, 
Nào hèo hoa gươm bạc, nào võng tía dù xanh, 
Mặt tài tình trong hội kiếm cung, 
Khắp trời Nam bể Bắc cũng tung hoành, 
Mùi thế trải qua ngần ấy đủ;"




Nguồn: http://tusach.thuvienkhoahoc.com/wiki/Giai_tho%E1%BA%A1i_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam/Anh_h%C3%B9ng_%C4%91%C3%A8_xu%E1%BB%91ng_d%C6%B0%E1%BB%9Bi



http://nghixuan.gov.vn/nguyen-cong-tru/311-doi-net-ve-cuoc-doi-va-su-nghiep-cua-nguyen-cong-tru-.html

1 nhận xét:

Kevin Lynch- Good City Form- Hinh thuc hoan hao cua thanh pho