Thứ Hai, 26 tháng 3, 2012

Nhận xét của ban biên tập tạp chí mạng Katarxis3 về cuộc tranh luận giữa Christopher Alexander và Peter Eisenman

Các bài bình luận đương đại cố gắng trình bày cuộc tranh luận này như là sự xung đột giữa bờ Đông và bờ Tây [nước Mỹ], giữa trí tuệ với siêu hình, giữa sự trừu tượng với thực nghiệm—bất kể là gì, thực chất đề tránh né tới bản chất của cuộc tranh luận. Chắc chắn Alexander là người theo Socrate khi ông thừa nhận sự không hiểu biết tới “những người Pháp theo chủ nghĩa cấu trúc mà Eisenman rất thông thạo về họ, trước đó ông đã hỏi lại đối thủ của mình về việc họ nói cái gì. Điều thú vì là, phân đông những gì mà Eisenman nói cũng có thể được phát biểu bởi Akexander: lấy ví dụ, ông ta nói về một “cấu trúc sâu bên trong hoặc một trật tự” không mang tính cơ giới; vf rồi ông ta quan tâm tới “bản thể luận...như là đối lập với nhận thức luận của sự vật”. Nhưng lời đáp trả của Alexander cung cấp cái cốt yếu của cuộc tranh luận: rằng tất cả đều nghe rất tốt, ông nói, nhưng hãy cho tôi biết các công trình kiến trúc nào mà ông đánh giá cao—“lời lẽ”, ông nói, “rất rất rẻ rúng”. Khi nói điều đó, ông thể hiện ở lúc bắt đầu cuộc tranh luận về sự kiện là kiến trúc của Eisenman dựa trên những gì mà ông ta hàm ý là một buổi thảo luận thiếu vắng tri thức: mà phải là một thứ ngôn ngữ mới mể, bóng bẩy và thất bại trong việc kết nói tới sản phẩm.

Chủ Nhật, 25 tháng 3, 2012

Những khái niệm tương phản về sự Hài hòa trong kiến trúc:Cuộc tranh luận năm 1982 giữa Christopher Alexander và Peter Eisenman

Nguyễn Hồng Ngọc dịch

Bạn đọc thân mến, dưới đây là bản dịch cuộc tranh luận giữa Christopher Alexander và Peter Eisenman tại đại học Havard năm 1982- một trong những cuộc tranh luận nổi tiếng nhất trong kiến trúc thế kỷ 20. Qua đây chúng ta có thể thấy hai quan niệm về thế giới và về kiến trúc hoàn toàn trái ngược nhau.

Cuộc bàn thảo ban đầu của “Những khoa học mới” về Sự phức hợp có tổ chức trong kiến trúc

GIỚI THIỆU CUỘC TRANH LUẬN CỦA TỔNG BIÊN TẬP

Lời giới thiệu của các tổng biên tập [tạp chí mạng Katarxis3[1]]

Buổi tranh luận huyền thoại này diễn ra tại Khoa Sau đại học về Thiết kế, Đại học Harvard vào ngày 17 tháng mười một năm 1982. Không lâu trước đó, Alexander đã có buổi nói chuyện về Bản chất của Trật tự[2], sau này trở thành chủ đề của bộ tác phẩm đồ sộ về triết học kiến trúc. Phiên bản gốc mà ông công bố ít hơn một nửa của cuốn cuối cùng trong bộ bốn cuốn, nhưng ý tưởng căn bản của bộ sách này đã được hình thành từ dạo ấy.

Trước buổi tranh luận Eisenman đã nghe băng ghi âm buổi nói chuyện của Alexander- một trong những buổi nói chuyện về tư tưởng của Bản chất của Trật tự. Những gì theo sau chỉ là một phần được định hình bởi ý tưởng đó. Những gì xảy ra sau đó có thể xem như thể hiện một hoàn cảnh lịch sử: Alexander trình bày tư tưởng của mình cho một bước ngoặt mới trong kiến trúc [ND- nguyên văn The New Paradigm in Architecture] cùng lúc đó Eisenman trình bày tư tưởng đối lập tuyệt đối, một tuyên bố giải kết cấu cho Bước ngoặt như vậy.

Thứ Sáu, 23 tháng 3, 2012

Một đoạn trích trong A Pattern Language

Trong khi chờ đợi các bản dịch hoặc bài viết mới, xin ban đọc giải khuây bằng những đoạn trich. Đoạn trích của ngày hôm này là vê lời giới thiệu của Christopher Alexander và đồng sự trong A Pattern Language (Một ngôn ngữ kiểu mẫu):

“ Các thành phần của ngôn ngữ này là các thực thể được gọi là các kiểu mẫu [ND- patterns]. Mỗi kiểu mẫu mô tả một vấn đề thường xảy ra hết lần này đến lần khác trong môi trường của chúng ta, và rồi sau đó [chúng tôi] mô tả cái phần căn bản của giải pháp cho vấn đề đó theo một cách mà bạn có thể sử dụng giải pháp này hàng triệu lần theo thời gian trong đó bạn không bao giờ lặp lại cùng một kiểu”
.

Chủ Nhật, 11 tháng 3, 2012

VỀ VẤN ĐỀ CỦA KIẾN TRÚC: Trở lại với chương cuối của "Cái chết và sự sống của các thành phố lớn ở Mỹ của Jane Jacob"

Michael Mehaffy


“Khoa học mới” về sự phức hợp có tổ chức chỉ mới theo tiêu chuẩn lịch sử. Nhưng hàm ý cách mạng của nó vẫn đang làm mới nhiều ngành khoa học và vẫn đang đê xuất cho chúng ta những mô hình mới của tư duy và hành động. Không ở đâu thích hợp hơn hoặc không ở đâu kém hoàn thiện hơn trong lĩnh vực quy hoạch và kiến trúc.

Sự thực là nhiều ý tưởng về sự phức hợp có tổ chức, được diễn dịch thành các khái niệm về cách tổ chức sử dụng đất đa dụng (mixed use) và tính đa dạng của chức năng sử dụng, đã có những tác động biến chuyển lĩnh vực quy hoạch đô thị. Ví dụ, chúng đã là nguồn gốc cho sự hứng khởi của Chủ nghĩa Đô thị Mới như là một phong trào ở Mỹ. Từ những thập niên 1960, những nhà tư tưởng luận chiến như Jane Jacobs và Christopher Alexander (trong bài báo mang tính bước ngoặt Thành phố không phải là cây phả hệ) đã ghi nhận được những ẩn ý đầy quyền năng trong việc thách thức cơ sở của kiến trúc và quy hoạch và đề xuất một đường hướng vững chắc cho công cuộc cải cách.

Thứ Tư, 7 tháng 3, 2012

Một trang web của nhà phát triển phần mềm giới thiệu về generative method

Trong khi giới kiến trúc sư và quy hoạch còn rất xa lạ với pattern language và generative method thì những người mà chúng ta tưởng là kỹ thuật nhất, yêu cầu khắt khe nhất về chuẩn mực khoa học và công nghệ trong công việc của mình lại tìm thấy trong pattern language và generative method những khả năng ứng dụng to lớn. Họ là ai vậy?
Bạn đọc có thể đoán được, đó chính là những người phát triển phần mềm chuyên nghiệp. Trong học kỳ mùa Thu năm ngoái thầy dạy chúng tôi ngôn ngữ lập trình Sergio Rey đã cho biết việc ứng dụng Lập trình Hướng Đối tượng (Object Oriented Programming)được gợi hứng bởi quyển "Một ngôn ngữ kiểu mẫu" của Christopher Alexander. Và tất nghiên Ward Cunningham, người sáng tạo nên hệ thống Wiki cũng đã nhận ra bản chất hữu ích của pattern language để từ đó ông và các đồng nghiệp phát triên nên hệ thống wiki mà chúng ta dùng ngày nay.
Tình cờ hôm nay tôi lại gặp trang dưới đây của một nhà lập trình chuyên nghiệp người Pháp Regis Medina. Nếu bạn muốn tìm hiểu xem giới lập trình nhìn nhận về các thuộc tính cơ bản của generative method như thế nào,xin mời xem các bài viết của Medina. Nó cũng sẽ cho bạn đọc một góc nhìn mới về các thuộc tính quen thuộc như trường trung tâm (center) hoặc quá trình biến đổi bảo toàn cấu trúc (structure-preserving transformation).
Trân trọng giới thiệu
http://www.regismedina.com/blog/2009/01/structure-preserving-transformations

Thứ Bảy, 3 tháng 3, 2012

NHÂN ĐỌC “PHẢN KIẾN TRÚC VÀ CHỦ NGHĨA GIẢI CẤU TRÚC” CỦA NIKOS SALINGAROS[i]

Bạn đọc thân mến, xét thấy việc tiếp cận các văn bản gốc bằng tiếng Anh của các tác phẩm có giá trị về kiến trúc và quy hoạch đô thị còn khá khó khăn tại nước ta. Bắt đầu từ giờ tôi mở thêm một chuyên mục tạm gọi là đọc sách giùm bạn. Chủ yếu tôi sẽ tóm tắt lại các tác phẩm có giá trị về kiến trúc, quy hoạch và thiết kế đô thị. Trọng tâm của tôi vấn là cố gắng giới thiệu phương pháp thiết kế tùy ứng (adaptive design hay Christopher Alexander còn gọi là generative method), ngôn ngữ kiểu mẫu (pattern language), cũng như phê phán chủ nghĩa Hiện đại, Hậu hiện đại và Giải kết cấu. Nội dung chắc chắn không hề đơn giản nhưng đầy hứng thú với bản thân tôi, mong bạn đọc cũng cảm thấy hứng thú như vậy và nếu có thể cảm thấy hữu ích trong công việc của mình. Mọi nhận xét đúng mực và văn minh đều được hoan nghênh.
Trong bài ra mắt này tôi giới thiệu tác phẩm "Phản kiến trúc và Chủ nghĩa giải kết cấu" của Nikos Salingaros. Trong các bài sau sẽ giới thiệu tác phẩm "Một lý thuyết kiến trúc" cũng của Salingaros.

Nguyễn Hồng Ngọc

Người ta không thể không bật cười khi đọc những dòng giới thiệu của James Stevens Curl cho tập tiểu luận của Nikos Salingaros Phản kiến trúc và chủ nghĩa giải cấu trúc (tr. 16) như sau: “Quyển sách này...cần phải được đọc bởi tất cả những ai gọi mình là kiến trúc sư...nhưng đó chỉ là một hy vọng đáng thương, bởi lẽ hấu hết các kiến trúc sư rất ít khi đọc, họ chỉ nhìn vào những hình ảnh đầy cám dỗ và nuốt chửng những khẩu hiệu...chỉ có rất ít những người còn có thể thiết kế công trình mang lại niềm vui và tăng cường sự sống thay vì đe dọa nó, những người đó hiểu rõ bản chất và vật liệu sử dụng trong công trình mà không cần gọi đến sự trợ giúp của những người kỹ sư hoặc những người làm trò uốn dẻo”

Kevin Lynch- Good City Form- Hinh thuc hoan hao cua thanh pho