Thứ Sáu, 30 tháng 11, 2012

TRẬN CHIẾN VÌ SỰ SỐNG VÀ CÁI ĐẸP CỦA TRÁI ĐẤT: Cuộc đấu giữa hai hệ thống



NHẬN XÉT CỦA MICHAEL MEHAFFY VỀ 

TRẬN CHIẾN VÌ SỰ SỐNG VÀ CÁI ĐẸP CỦA TRÁI ĐẤT: Cuộc đấu giữa hai hệ thống





Nguyễn Hồng Ngọc dịch

̣t Ngôn ngữ Kiểu mẫu ra đời năm 1977 đã là một tác phẩm cổ điển trong kho tàng thiết kế bền vững và nhân văn, cùng với Các Phương pháp Xây dựng vượt Thời gian và Một Lý thuyết Thiết kế Đô thị. Nhưng các công trình trên khiển độc giả muốn tìm hiểu thêm. Làm thé nào chúng ta có thể kiến tạo nên những nơi như vậy? Có những thách thức nào và làm thế nào chúng ta có thể vượt qua chúng? Với khoảng thời gian chờ đợi hơn 25 năm, tác giả đã mang tặng chúng ta điều đáng mong chờ. 

Thứ Ba, 27 tháng 11, 2012

Học bổng tiến sĩ ngành Quy hoạch Đô thị tại University of Illinois, Chicago

 
Call for applications for UPP Departmental Scholar Award (4year support)
 
PhD in Urban Planning and Policy at University of Illinois, Chicago
 
Applications due December 1, 2012
 
 
Applications are invited for Urban Planning and Policy (UPP) Departmental Scholarships that support
doctoral study in the Department of Urban Planning and Policy at the University of Illinois, Chicago.
Qualified students will each receive four years of funding to cover tuition and certain fees subject to
satisfactory progress in both coursework and research. Tuition differential will be directly paid to the
University by the UPP Department on behalf of the student. Students will also receive a stipend for up to
11 months a year. Initially, the amount of the stipend is equivalent to a 50% research assistant
appointment, which translates to approximately $1,700 per month. After passing the preliminary
examination, which should be completed the summer after second year in the program, the stipend
from the Department will be reduced to a 25% appointment equivalent. After passing the preliminary
examination, students are encouraged to seek out additional support from external funding sources
such as research grants and fellowships. Also, the Department strives to provide opportunities for
doctoral students to build a strong teaching portfolio by hiring them as teaching assistants (TA) or
instructors after advancing to candidacy. Appointment as a TA or an instructor for a course normally
provides a stipend that is at least equal to a 25% appointment. Total value of this financial aid is over
$123,000 for an instate and over $171,000 for an outofstate student.

Thứ Bảy, 17 tháng 11, 2012

POMODORO- hay kỹ thuật quản lý thời gian dành cho người làm việc không có hứng thú ;-)



Câu chuyện bắt đầu với Francesco Cirillo khi ông học đại học, ông không biết phải làm thế nào khi không thể tập trung vào bài học dù chỉ là nửa tiếng. Lúc đó ông thử nghĩ, liệu có thể tập trung toàn bộ tâm trí chỉ trong vòng 10 phút hay không? Cuối cùng thì ông đã có thể tập trung cao độ để học trong vòng 10 phút, nhưng chỉ sau bao nhiêu lần thất bại. Công cụ mà Cirillo sử dụng lúc đó là một chiếcthiết bị hẹn giờ có hình quả cà chua (Pomodoro tiếng Ý là quả cà chua).

Thứ Sáu, 16 tháng 11, 2012

Câu nói nổi tiếng trong ngày

"Con người trở thành đáng nể khi họ bắt đầu nghĩ rằng họ có thể làm nên chuyện. Khi họ tin tưởng ở bản thân mình họ đã sở hữu được bí quyết đầu tiên của sự thành công"- Norman Vincent Peale
"People become really quite remarkable when they start thinking that they can do things. When they believe in themselves they have the first secret of success." – Norman Vincent Peale

Học bổng tiến sỹ tại Đại học Clemson (South Carolina)- Ph.D in Urban Planning at Clemson University

The College of Architecture, Arts, and Humanities at Clemson
University is accepting applications for five three-year
assistantships for the pursuit of the Ph.D. degree in Planning, Design, and
the Built Environment.  The fellowship provides a stipend of $18,800
payable per year plus tuition, and may be renewed for up to two years.

Thứ Năm, 15 tháng 11, 2012

Câu nói nổi tiếng trong ngày

"Hãy học trong khi người khác ngủ, hãy làm việc trong khi kẻ khác lười nhác, hãy chuẩn bị trong khi họ đang chơi, và hãy mơ trong khi bọn họ đang cầu khẩn." William Arthur Ward
 “Study while others are sleeping; work while others are loafing; prepare while others are playing; and dream while others are wishing.” - William Arthur Ward

Thứ Tư, 14 tháng 11, 2012

Câu nói nổi tiếng trong ngày

"Điều nguy hiểm với phần đông chúng t a không phải ở việc đặt mục tiêu quá cao và thất bại, mà ở việc đặt mục tiêu quá thấp và vươn tới chuẩn đó." - Michelangelo
 “The greater danger for most of us lies not in setting our aim too high and falling short, but in setting our aim too low, and achieving our mark.” - Michelangelo
 
 

Thứ Sáu, 12 tháng 10, 2012

Câu nói nổi tiếng trong ngày

Hôm nay đọc được câu này trên facebook từ hội Phi Kappa Phi
“The purpose of life, after all, is to live it, to taste experience to the utmost, to reach out eagerly and without fear for newer and richer experiences.” - Eleanor Roosevelt, born this day in 1884
Tạm dịch:

“Mục đích của cuộc sống, suy cho cùng là sống với nó, là nếm trải đến tận cùng, là vươn lên mãnh liệt mà không sợ hãi cho những trải nghiệm mới mẻ và phong phú” – Cựu đệ nhất phu nhân Eleanor Roosevelt. Sinh ngày hôm nay năm 1884

Thứ Hai, 1 tháng 10, 2012

Đi thi Tự vịnh
 Nguyễn Công Trứ
Đi không há lẽ trở về không?
Cái nợ cầm thư phải trả xong
Rắp mượn điền viên vui tuế nguyệt
Dở đem thân thế hẹn tang bồng
Đã mang tiếng ở trong trời đất 
Phải có danh gì với núi sông
Trong cuộc trần ai, ai dễ biêt
Rồi ra mới rõ mặt anh hùng.

Lại một bài thơ khác của cụ Nguyễn Công Trứ, hầu như bài nào của cụ cũng tỏ rõ cái hào hùng, ngông nghênh của một người tự do- dù là trong hoàn cảnh ý thức hệ Nho giáo thấm sâu mọi ngõ ngách của cuộc sống ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX. Vậy mà ở bài thơ nào của cụ ta cũng thấy cái "thỏa chí", "cái tang bồng", "xênh xang hội gió mây". Phục cụ quá!

Trích từ Reconsidering Vietnamese Idenitty in Urbanism and Architecture: A Generative Approach (Suy nghĩ lại Bản sắc Việt trong đô thị và kiến trúc: Một cách tiếp cận theo phương pháp generative)

Nguyễn Hồng Ngọc

Trích từ bài báo sắp tới: 

Sự thất bại của hầu hết các nghiên cứu về bản sắc đô thị và kiến trúc là ở chỗ chúng chỉ cố đi tìm sự khác nhau, cái nổi trội (identity đồng nghĩa với distingtiveness), trong khi đó trước khi đạt đến phẩm chất có một identity. Một không gian kiến trúc phải đạt được một phầm chất nào đó. Chúng ta có thể dễ thấy điều này qua sự kiện là những công trình kiến trúc, những không gian đô thị có bản sắc cũng thường là các quần thể đô thị, những công trình kiến trúc có "phẩm chất" cao. Cho dù chúng ta có gọi phẩm chất đó là gì (Quality without name- phẩm chất không thể gọi tên, wholeness- cái toàn thể, hay living structure, cấu trúc sống động như cách mà Christopher Alexander gọi tên trong các giai đoạn khác nhau của sự nghiệp nghiên cứu của ông). Ngược lại những kiến trúc và không gian đô thị thiếu bản sắc, hay chỉ sở hữu bản sắc một cách hời hợt lại không có được những phẩm chất đó. Vậy trả lời cho câu hỏi về bản sắc cũng đồng thời có nghĩa là đi tìm cái phần chung tốt đẹp của không gian đô thị.
(Trích từ Reconsidering Vietnamese Idenitty in Urbanism and Architecture: A Generative Approach- Suy nghĩ lại Bản sắc Việt trong đô thị và kiến trúc: Một cách tiếp cận theo phương pháp generative. Fortcoming paper)

Thứ Tư, 26 tháng 9, 2012


̣t đoạn trích cuối cuốn “The timeless way of building” của Christopher Alexander

Mở chương cuối cuốn “The timeless way” thấy hay quá nên dịch để mọi người cùng thưởng thức. Mặc dù có bao nhiều việc phải làm vậy mà cũng không cưỡng nổi cám dỗ dịch đoạn này.

Chương 27
PHẦN TINH TÚY CỦA PHƯƠNG PHÁP

Thực ra đặc tính vượt thời gian, cuối cùng thì, chẳng liên quan gì đến các loại ngôn ngữ. Ngôn ngữ và các quá trình bắt nguồn từ nó, chỉ là sự phóng chiếu trật tự căn bản nằm bên trong chúng ta. Chúng không dạy chúng ta, chúng chỉ nhắc chúng ta những gì chúng ta đã biết, và những gì mà chúng ta sẽ phát hiện hết lần này đến lần khác, khi chúng ta buông bỏ ý niệm và quan điểm, và làm chính những gì xuất hiện bên trong chúng ta.

Từ những gì mà độc giả đã đọc được, nó có vẻ rằng mặc dù sự sống bên trong công trình, và đặc điểm vượt thời gian chúng có được khi chúng sống động, có thể được tạo ra đơn giản bằng cách sử dụng ngôn ngữ kiểu mẫu. Nếu con người có một ngôn ngữ kiểu mẫu sống động, có vẻ như sẽ làm cho nó sống động. Có vẻ như  sự sông của thành phố có thể được tạo ra đơn giản bằng cách sử dụng các ngôn ngữ này.
Tuy nhiên chúng ta không biết rằng, có phải đơn giản như vậy không? Có phải bất kỳ quá trình nào đều tạo nên phẩm chất không thể gọi tên khuấy động đến tinh túy của tự nhiên? Có thể có một thứ lý thuyết mạnh mẽ đến như vậy?
Những nghi ngờ này là chính xác. Có một cái tinh hoa là trung tâm của phương pháp xây dựng vượt thời gian, một lối sư phạm chinh mà tôi chưa mô tả cho đến tận bây giờ.

Bản chất của cốt lõi này chính là sự kiện rằng chúng ta chỉ tạo nên môt công trình sống động khi chúng ta trở thành vô ngã (egoless).
Thử hình dung, ví dụ những viên ngói màu xanh lục, ngọn núi trắng xóa, tổ chi dưới hành lang vòm cuốn, sơn màu vàng, đồ mộc vừa mới đóng xong.
Trang trí xung quanh mái, màu hoa đỏ trong bụi cây dẫn đến lối nhà, khung cửa sổ lộng lẫy, nơi đó có ghế ngồi với gối kê êm ái, các chậu hoa nơi hạt giống đang nảy mầm, và cây chổi treo trên tường...đỉnh tháp nhọn chĩa trên bầu trời, vòm cuốn của công trình hứng lấy ảnh sáng mặt trời tận sâu vào bên trong các alcoves (phần thụt ra khỏi nội thất phòng)xung quanh công trình.
Vẻ đẹp của nơi này, phẩm chất mà nó chạm đến chúng ta, cái tạo vật khiến chúng sống động, là, trên tất cả chính là cái sự không chủ tâm, là cái vô tư lự của nó.
Cái vô tư lự này sẽ tới chỉ khi người ta thực sự thành tâm quên đi bản thân mình.
Nó sẽ đến mà không cần phải nói rằng tấm thép lớn và kính, cấu trúc bê tông của các kiến trúc sư nổi tiếng không hề có phầm chất này.
Nó sẽ đến mà không cần phải nói rằng những ngôi nhà sản xuất hàng loạt, được xây dựng bởi các nhà phát triển lớn, không có phẩm chất này.
Nhưng sự thật cũng là những kiến trúc sư “tự nhiên” như Frank Lloyd Wright và Alvar Aalto, cũng chưa đạt được tới phẩm chất này.
Và sự thật cũng là thứ kiến trúc “sôi nổi” thoải mái theo kiểu hippy, với mặt đứng bất quy tắc bằng gỗ tùng, và nội thất kiểu đồng quê theo mốt cũ cũng không đạt được tới phẩm chất này.
Những nơi như vậy không phải là vô tư lự, và không thể đạt được phẩm chất không thể gọi tên, bởi vì chúng được tạo nên với một kiểu nhìn hướng ra bên ngoài. Người ta làm ra nó theo cách họ làm bởi vì họ cố chuyền tải một thứ gì đó, một hình ảnh nào đó đến thế giới bên ngoài. Ngay cả khi họ làm cho chúng có vẻ tự nhiên, ngay cả tính chất tự nhiên được tính đến, thì cuối cùng chỉ là cách tạo dáng mà thôi.
Trong trường hợp bạn nghĩ rằng tôi đơn giản chỉ từ bỏ thời đại mình đang sống, và tìm kiếm trong quá khứ, tôi nên kể cho bạn về hai nơi chốn mà tôi biết chúng hoàn toàn thuộc về thế kỷ 20, nhưng vẫn có được mức độ vô tư lự.
Nơi đầu tiên là quầy bán trái cây, trên một con đường quê, không xa nơi tôi ở. Đó chỉ là một cái lán đơn sơ, được tạo nên bởi mái tôn và ván ép- nó không có mục đich gì khác ngoài việc bảo vệ trái cây khỏi mưa gió.
Nơi thứ hai là sàn của thuyền đánh cá, ở biển Bắc. Nó chỉ là một chiếc thuyền có động cơ diesel đơn giản, có lẽ dài khoảng 12 mét. Ba an hem người Đan Mạch đang câu cá trên thuyền đó. Ở một góc luôn luôn có một một lớn các đống chai bia rỗng, có lẽ cao tầm 0,9 đến 1,2 mét; họ đã uống liên tục khi ra biển, và cả khi họ ở trên bến.
Cả hai nơi chốn này có rất ít tính chất vô tư và vô ngã cần thiết cho môt phẩm chất mà không cần tên gọi. Và tại sao? Bởi vì những người tạo nên chúng đơn giản chỉ không thèm quan tâm tới việc người khác nghĩ gì về họ. Tôi không muốn nói rằng họ ngang bướng: những người ngang bướng không quan tâm chuyện người khác nghĩ gì về họ, họ lại vẫn quan tâm ít nhất đủ để tỏ ra ngang bướng- vẫn là điệu bộ. Nhưng trong cả hai trường hợp, quầy bán trái cây và cái sàn của thuyền đánh cá, người ta không quan tâm đến việc những người khác nghĩ gì, và họ cũng không quan tâm về chuyện là họ không quan tâm. Điều đó chẳng có nghĩa gì với họ. Họ chỉ làm chính những gì mà họ phải làm để quan tâm đến hoàn cảnh của họ (còn tiếp)








Thứ Ba, 18 tháng 9, 2012

TÓM LƯỢC CHƯƠNG THÀNH PHỐ CỦA CÁC TÒA THÁP Trong City of Tomorrow của Peter Hall



Nguyễn Hồng Ngọc
Peter Hall bắt đầu chương viết về “Thành phố của các tòa tháp” với nhân vật lừng danh của kiến trúc và đô thị thế kỷ 20 Le Corbusier. Ông tự hỏi tại làm sao ảnh hưởng của Le Corbusier lại lớn đến thế, ở mức độ tốt nhất là đáng nghi nghờ kết quả, ở mức độ xấu là thảm họa của quy hoạch.
Có lẽ không cần phải nói nhiều về nhân vật nổi tiếng này. Le Corbusier sinh ra ở Thụy Sĩ, trong một gia đình làm đồng hồ. Mà theo Peter Hall thi người Thụy Sĩ nỏi tiếng về sự gọn gẽ, ngăn nắp, có lẽ đó cũng làm những dấu vết làm nên Le Corbusier trong quy hoạch, ông ta không thể chịu đựng nổi sự lộn xộn, hỗn độn của Paris vào thời mà ông ta đang sống. 

Chủ Nhật, 17 tháng 6, 2012

LUẬT ĐÔ THỊ MỸ- HIỆN TẠI VÀ CẢI CÁCH

Bài báo đăng trên tạp chí Kiến trúc. Kiến Việt đăng lại nhưng ghi sai tên lại bỏ tuột hết những hình ảnh quan trọng nhất của bài báo, cả các chú thích và reference (!) Đúng là báo mạng của VN, hết đường nói. Vậy xin bạn đọc chỉnh dùm tên của bài báo là:
LUẬT ĐÔ THỊ MỸ- HIỆN TẠI VÀ CẢI CÁCH
http://kienviet.net/2012/06/15/luat-do-thi-phan-vung-zoning-cua-my/

Thứ Tư, 23 tháng 5, 2012

Hai câu thơ thể hiện chí khí của cụ Nguyễn Công Trứ



Nhân rảnh rỗi, đọc thấy giai thoại về hai câu thơ "ngỗ ngược" thời trẻ của cụ Nguyễn trong giai thoại văn học Việt Nam, tôi mới chép ra đây để mọi người đọc chơi. Người ta có thể phê phán cụ về việc "Chín lần thiên tử đội lên trên" nhưng với một nhà nho như cụ Nguyễn, nhân sinh quan Trung Quân là biểu hiện hiển nhiên của kẻ sĩ. Còn nhớ năm giặc Pháp đánh Đà Nẵng 1858, cụ tuy đã 80 tuổi vẫn xin vua Tự Đức cho cầm quân đánh giặc.

Cho nên câu thơ thứ nhất có thể làm người đời nay hả dạ, thích chí, cầu thứ hai có thể làm họ cau mày, nhưng phải lùi lại cái thời điểm cuối thể kỷ 19 để mà thấy rằng, chỉ có Trung Quân mới là lý tưởng sống đích thực của người quân tử. Ngoài điều ấy ra kẻ sĩ Nguyễn Công Trứ không còn bị bó buộc vào điều gì khác.


Lê Văn Duyệt đương thời vốn có tiếng là hống hách. Duyệt đi đến đâu cũng cho quân lính dẹp đường ầm ĩ khiến dân chúng sợ hãi. Một bữa, nhắm ngày Duyệt qua, Nguyễn Công Trứ chui vào cái lều bên đường, cuốn chiếu nằm co ro trên ổ rơm rồi rên ầm lên. Quân lính dẹp đường đi qua thấy thế nạt, Trứ vẫn nằm yên trong chiếu trả lời ra:
"-Vì sợ oai quan lớn quá, lên mới phát sốt lên đấy!"
Lính bẩm lại với quan y lời. Lê Văn Duyệt thấy ăn nói xấc xược giận lắm, sai lính dựng Trứ dậy định bụng nạt cho một phen. Hỏi đến nghề nghiệp thấy Trứ khai là học trò, Lê Văn Duyện hẹn:
"-Học trò mà ăn nói xấc xược. Có thực là học trò thì phải đối được cái cảnh nằm ổ rơm của ngươi. Mà đối phải hay! Nếu không thì ta trị cái tội mạo nhận học trò mà nói xấc!"
Nguyễn Công Trứ được thể, giả bộ suy nghĩ, rồi vênh mặt đọc:
"Ba vạn anh hùng [1] đè xuống dưới,"
"Chín lần thiên tử [2] đội lên trên."
Câu đối tả thực, lại thể hiện ý chí hơn người. Lê Văn Duyệt thấy thế cũng có ý chờn, đành giữ lời thả cho đi.


Còn đây là tổng kết cuộc đời của Tồn Chất tiên sinh: 
"..Quan trong năm bảy thứ, 
Quan ngoài tám chín phen,
Nào cờ nào quạt, nào mão nào đai, 
Nào hèo hoa gươm bạc, nào võng tía dù xanh, 
Mặt tài tình trong hội kiếm cung, 
Khắp trời Nam bể Bắc cũng tung hoành, 
Mùi thế trải qua ngần ấy đủ;"




Nguồn: http://tusach.thuvienkhoahoc.com/wiki/Giai_tho%E1%BA%A1i_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam/Anh_h%C3%B9ng_%C4%91%C3%A8_xu%E1%BB%91ng_d%C6%B0%E1%BB%9Bi



http://nghixuan.gov.vn/nguyen-cong-tru/311-doi-net-ve-cuoc-doi-va-su-nghiep-cua-nguyen-cong-tru-.html

Thứ Tư, 16 tháng 5, 2012

Thông báo: khóa học trên mạng (e-course) lớp Thiết kế đô thị do giáo sư Emily Talen (FAICP) giảng dạy

Dưới đây là thông tin về lớp Thiết kế đô thị (e-course) của giáo sư Emily Talen


Urban Design for Planners: An E-Course

Emily Talen, PhD, FAICP, Instructor

This course offers 10 hours of step-by-step, video-based instruction 
on the “how to” of urban design: how to create urban design plans, 
models and graphics using open source GIS, Sketchup, and graphics editing software. 
AICP members can earn 3 Certification Maintenance (CM) credits.

You will learn how to:

create maps using open source GIS
create 3D Sketchup models
create 2D graphic designs 
put it all together in a professional-looking document 

No software purchase required – this course uses only FREE, open source software. 
There are no prerequisites  No background in drawing, architecture, GIS, or 
programming required. 

Cost: $295 

Group rates:
11 to 20 subscriptions: $150 per subscription
21 to 30 subscriptions: $130 per subscription
31 to 50 subscriptions: $110 per subscription

To enroll in this course, visit http://www.geodapress.com/There is no deadline: once 
you enroll, you will have 90 days to access the material. 

This course is based on the book Urban Design Reclaimed: Tools, Techniques and Strategies for Planners 
by Emily Talen (Planners Press, 2009).


Thứ Hai, 26 tháng 3, 2012

Nhận xét của ban biên tập tạp chí mạng Katarxis3 về cuộc tranh luận giữa Christopher Alexander và Peter Eisenman

Các bài bình luận đương đại cố gắng trình bày cuộc tranh luận này như là sự xung đột giữa bờ Đông và bờ Tây [nước Mỹ], giữa trí tuệ với siêu hình, giữa sự trừu tượng với thực nghiệm—bất kể là gì, thực chất đề tránh né tới bản chất của cuộc tranh luận. Chắc chắn Alexander là người theo Socrate khi ông thừa nhận sự không hiểu biết tới “những người Pháp theo chủ nghĩa cấu trúc mà Eisenman rất thông thạo về họ, trước đó ông đã hỏi lại đối thủ của mình về việc họ nói cái gì. Điều thú vì là, phân đông những gì mà Eisenman nói cũng có thể được phát biểu bởi Akexander: lấy ví dụ, ông ta nói về một “cấu trúc sâu bên trong hoặc một trật tự” không mang tính cơ giới; vf rồi ông ta quan tâm tới “bản thể luận...như là đối lập với nhận thức luận của sự vật”. Nhưng lời đáp trả của Alexander cung cấp cái cốt yếu của cuộc tranh luận: rằng tất cả đều nghe rất tốt, ông nói, nhưng hãy cho tôi biết các công trình kiến trúc nào mà ông đánh giá cao—“lời lẽ”, ông nói, “rất rất rẻ rúng”. Khi nói điều đó, ông thể hiện ở lúc bắt đầu cuộc tranh luận về sự kiện là kiến trúc của Eisenman dựa trên những gì mà ông ta hàm ý là một buổi thảo luận thiếu vắng tri thức: mà phải là một thứ ngôn ngữ mới mể, bóng bẩy và thất bại trong việc kết nói tới sản phẩm.

Chủ Nhật, 25 tháng 3, 2012

Những khái niệm tương phản về sự Hài hòa trong kiến trúc:Cuộc tranh luận năm 1982 giữa Christopher Alexander và Peter Eisenman

Nguyễn Hồng Ngọc dịch

Bạn đọc thân mến, dưới đây là bản dịch cuộc tranh luận giữa Christopher Alexander và Peter Eisenman tại đại học Havard năm 1982- một trong những cuộc tranh luận nổi tiếng nhất trong kiến trúc thế kỷ 20. Qua đây chúng ta có thể thấy hai quan niệm về thế giới và về kiến trúc hoàn toàn trái ngược nhau.

Cuộc bàn thảo ban đầu của “Những khoa học mới” về Sự phức hợp có tổ chức trong kiến trúc

GIỚI THIỆU CUỘC TRANH LUẬN CỦA TỔNG BIÊN TẬP

Lời giới thiệu của các tổng biên tập [tạp chí mạng Katarxis3[1]]

Buổi tranh luận huyền thoại này diễn ra tại Khoa Sau đại học về Thiết kế, Đại học Harvard vào ngày 17 tháng mười một năm 1982. Không lâu trước đó, Alexander đã có buổi nói chuyện về Bản chất của Trật tự[2], sau này trở thành chủ đề của bộ tác phẩm đồ sộ về triết học kiến trúc. Phiên bản gốc mà ông công bố ít hơn một nửa của cuốn cuối cùng trong bộ bốn cuốn, nhưng ý tưởng căn bản của bộ sách này đã được hình thành từ dạo ấy.

Trước buổi tranh luận Eisenman đã nghe băng ghi âm buổi nói chuyện của Alexander- một trong những buổi nói chuyện về tư tưởng của Bản chất của Trật tự. Những gì theo sau chỉ là một phần được định hình bởi ý tưởng đó. Những gì xảy ra sau đó có thể xem như thể hiện một hoàn cảnh lịch sử: Alexander trình bày tư tưởng của mình cho một bước ngoặt mới trong kiến trúc [ND- nguyên văn The New Paradigm in Architecture] cùng lúc đó Eisenman trình bày tư tưởng đối lập tuyệt đối, một tuyên bố giải kết cấu cho Bước ngoặt như vậy.

Thứ Sáu, 23 tháng 3, 2012

Một đoạn trích trong A Pattern Language

Trong khi chờ đợi các bản dịch hoặc bài viết mới, xin ban đọc giải khuây bằng những đoạn trich. Đoạn trích của ngày hôm này là vê lời giới thiệu của Christopher Alexander và đồng sự trong A Pattern Language (Một ngôn ngữ kiểu mẫu):

“ Các thành phần của ngôn ngữ này là các thực thể được gọi là các kiểu mẫu [ND- patterns]. Mỗi kiểu mẫu mô tả một vấn đề thường xảy ra hết lần này đến lần khác trong môi trường của chúng ta, và rồi sau đó [chúng tôi] mô tả cái phần căn bản của giải pháp cho vấn đề đó theo một cách mà bạn có thể sử dụng giải pháp này hàng triệu lần theo thời gian trong đó bạn không bao giờ lặp lại cùng một kiểu”
.

Chủ Nhật, 11 tháng 3, 2012

VỀ VẤN ĐỀ CỦA KIẾN TRÚC: Trở lại với chương cuối của "Cái chết và sự sống của các thành phố lớn ở Mỹ của Jane Jacob"

Michael Mehaffy


“Khoa học mới” về sự phức hợp có tổ chức chỉ mới theo tiêu chuẩn lịch sử. Nhưng hàm ý cách mạng của nó vẫn đang làm mới nhiều ngành khoa học và vẫn đang đê xuất cho chúng ta những mô hình mới của tư duy và hành động. Không ở đâu thích hợp hơn hoặc không ở đâu kém hoàn thiện hơn trong lĩnh vực quy hoạch và kiến trúc.

Sự thực là nhiều ý tưởng về sự phức hợp có tổ chức, được diễn dịch thành các khái niệm về cách tổ chức sử dụng đất đa dụng (mixed use) và tính đa dạng của chức năng sử dụng, đã có những tác động biến chuyển lĩnh vực quy hoạch đô thị. Ví dụ, chúng đã là nguồn gốc cho sự hứng khởi của Chủ nghĩa Đô thị Mới như là một phong trào ở Mỹ. Từ những thập niên 1960, những nhà tư tưởng luận chiến như Jane Jacobs và Christopher Alexander (trong bài báo mang tính bước ngoặt Thành phố không phải là cây phả hệ) đã ghi nhận được những ẩn ý đầy quyền năng trong việc thách thức cơ sở của kiến trúc và quy hoạch và đề xuất một đường hướng vững chắc cho công cuộc cải cách.

Thứ Tư, 7 tháng 3, 2012

Một trang web của nhà phát triển phần mềm giới thiệu về generative method

Trong khi giới kiến trúc sư và quy hoạch còn rất xa lạ với pattern language và generative method thì những người mà chúng ta tưởng là kỹ thuật nhất, yêu cầu khắt khe nhất về chuẩn mực khoa học và công nghệ trong công việc của mình lại tìm thấy trong pattern language và generative method những khả năng ứng dụng to lớn. Họ là ai vậy?
Bạn đọc có thể đoán được, đó chính là những người phát triển phần mềm chuyên nghiệp. Trong học kỳ mùa Thu năm ngoái thầy dạy chúng tôi ngôn ngữ lập trình Sergio Rey đã cho biết việc ứng dụng Lập trình Hướng Đối tượng (Object Oriented Programming)được gợi hứng bởi quyển "Một ngôn ngữ kiểu mẫu" của Christopher Alexander. Và tất nghiên Ward Cunningham, người sáng tạo nên hệ thống Wiki cũng đã nhận ra bản chất hữu ích của pattern language để từ đó ông và các đồng nghiệp phát triên nên hệ thống wiki mà chúng ta dùng ngày nay.
Tình cờ hôm nay tôi lại gặp trang dưới đây của một nhà lập trình chuyên nghiệp người Pháp Regis Medina. Nếu bạn muốn tìm hiểu xem giới lập trình nhìn nhận về các thuộc tính cơ bản của generative method như thế nào,xin mời xem các bài viết của Medina. Nó cũng sẽ cho bạn đọc một góc nhìn mới về các thuộc tính quen thuộc như trường trung tâm (center) hoặc quá trình biến đổi bảo toàn cấu trúc (structure-preserving transformation).
Trân trọng giới thiệu
http://www.regismedina.com/blog/2009/01/structure-preserving-transformations

Thứ Bảy, 3 tháng 3, 2012

NHÂN ĐỌC “PHẢN KIẾN TRÚC VÀ CHỦ NGHĨA GIẢI CẤU TRÚC” CỦA NIKOS SALINGAROS[i]

Bạn đọc thân mến, xét thấy việc tiếp cận các văn bản gốc bằng tiếng Anh của các tác phẩm có giá trị về kiến trúc và quy hoạch đô thị còn khá khó khăn tại nước ta. Bắt đầu từ giờ tôi mở thêm một chuyên mục tạm gọi là đọc sách giùm bạn. Chủ yếu tôi sẽ tóm tắt lại các tác phẩm có giá trị về kiến trúc, quy hoạch và thiết kế đô thị. Trọng tâm của tôi vấn là cố gắng giới thiệu phương pháp thiết kế tùy ứng (adaptive design hay Christopher Alexander còn gọi là generative method), ngôn ngữ kiểu mẫu (pattern language), cũng như phê phán chủ nghĩa Hiện đại, Hậu hiện đại và Giải kết cấu. Nội dung chắc chắn không hề đơn giản nhưng đầy hứng thú với bản thân tôi, mong bạn đọc cũng cảm thấy hứng thú như vậy và nếu có thể cảm thấy hữu ích trong công việc của mình. Mọi nhận xét đúng mực và văn minh đều được hoan nghênh.
Trong bài ra mắt này tôi giới thiệu tác phẩm "Phản kiến trúc và Chủ nghĩa giải kết cấu" của Nikos Salingaros. Trong các bài sau sẽ giới thiệu tác phẩm "Một lý thuyết kiến trúc" cũng của Salingaros.

Nguyễn Hồng Ngọc

Người ta không thể không bật cười khi đọc những dòng giới thiệu của James Stevens Curl cho tập tiểu luận của Nikos Salingaros Phản kiến trúc và chủ nghĩa giải cấu trúc (tr. 16) như sau: “Quyển sách này...cần phải được đọc bởi tất cả những ai gọi mình là kiến trúc sư...nhưng đó chỉ là một hy vọng đáng thương, bởi lẽ hấu hết các kiến trúc sư rất ít khi đọc, họ chỉ nhìn vào những hình ảnh đầy cám dỗ và nuốt chửng những khẩu hiệu...chỉ có rất ít những người còn có thể thiết kế công trình mang lại niềm vui và tăng cường sự sống thay vì đe dọa nó, những người đó hiểu rõ bản chất và vật liệu sử dụng trong công trình mà không cần gọi đến sự trợ giúp của những người kỹ sư hoặc những người làm trò uốn dẻo”

Thứ Ba, 21 tháng 2, 2012

Một đoạn trích trong The Timeless way of building

Christopher Alexander đã nói nhiều về cái toàn thể, từ lý thuyết xuất phát từ quan niệm toán học, cho đến tư tưởng về cái toàn thể mà ông lấy cảm hứng từ triết học của Alfred Whitehead. Nhưng cái toàn thể hiểu một cách sát thực nhất là gì, xin hãy đọc đoạn trích dưới đây trong ”The timeless way of building” của ông (trang 38):

Đã có một lần tôi nhìn thấy một ao cá đơn giản trong một ngôi làng ở Nhật mà có lẽ đạt đến phẩm chất vĩnh cửu.

Một người nông dân dựng nên trang trại cho mình. Cái ao chỉ có một hình dạng đơn giản, rộng chừng 1,8 m (6 feet) và dài chứng 2,4 m (8 feet), được một con suối nhỏ dẫn nước vào. Tại một đầu ao một bụi hoa ngả trên mặt nước. Còn tại đầu bên kia dưới mặt nước có một cái mặt gỗ hình tròn, có lẽ năm dưới mặt nước khoảng 30 cm (12 inches). Trong cái ao nhỏ này có một đàn tám con cá chép cổ, mỗi con dài khoảng 45 cm (18 inches), có màu cam, vàng, tím và đen: con già nhất đã sống ở đó tám mươi năm. Tám con cá đó bơi chậm, rất chậm theo hình tròn- thường ở trên cái mặt gỗ tròn. Cả thế giới ở trong cái ao đó. Mỗi ngày người nông dân ngồi bên ao khoảng vài phút. Tôi đã ở đó chỉ một ngày và tôi đã ngồi bên ao suốt cả buổi chiều. Ngay cả bây giờ, tôi không thể nghĩ về nó mà không rơi nước mắt. Những con cá cổ đó vẫn đang bơi, chậm rãi trong cái ao đó trong vòng tám mươi năm. Đó là sự thật với bản chất của loài cá đó, và với bụi hoa đó, và với mặt nước đó, và cả với người nông dân đó là sự thật đã duy trì cho tất cả thời gian, lặp lại bất tận, luôn luôn khác nhau. Chẳng có mức độ toàn thể (wholeness) nào hay thực tại nào có thể đạt tới được ngoài cái ao giản dị đó. “

Thứ Năm, 2 tháng 2, 2012

Lời thú nhận của Rem Koolhaas về Chủ nghĩa Hiện đại

Sự phê bình hậu hiện đại được thuật lại đặc biệt rõ bởi kiến trúc sư Rem Koolhaas trong tiểu luận của ông “Bất kể chuyện gì Xảy ra với Đô thị học”:

Lời hứa thuật giả kim của chủ nghĩa Hiện đại—mong chuyển số lượng thành chất lượng thông qua sự trừu tượng hóa và sự lặp lại—đã trở thành một thất bại, một trò chơi xỏ: phép ảo thuật không thành. Tư tưởng của nó, thẩm mỹ của nó, các chiến lược của nó đã kết thúc. Cùng nhau, tất cả những nỗ lực cố tạo một sự khởi đầu mới chỉ làm tai tiếng thêm ý tưởng về một sự khởi đầu mới. Một nỗi hổ thẹn tập thể trong sự thức tỉnh về cái thảm bại này đã để lại một hố bom sâu hoắm trong sự hiểu biết của chúng ta về tinh thần thiện đại và sự hiện đại hóa... Từ đó, chúng ta đã và đang tham gia vào hai hoạt động song song: ghi chú sự kính sợ choáng ngợp của chúng ta với thành phố hiện tại và cùng lúc đó, cười nhạo nghề đô thị vì sự tồn tại của nó, phá hủy nó trong sự khinh miệt của chúng ta với những ai đã quy hoạch (và tạo nên sai lầm khủng khiếp trong quy hoạch) các sân bay, các Thành phố mới, các thành phố vệ tinh, các xa lộ, các tòa nhà chọc trời, các cơ sở hạ tầng, và tất cả các thảm bại khác của sự hiện đại hóa.

(Rem Koolhaas 1995)

Koolhaas, R. 1995. “Whatever Happened to Urbanism?” In Koolhaas, R and Mau, B. S, M ,L ,XL. Rotterdam.

Thứ Hai, 30 tháng 1, 2012

Chất lượng cuộc sống từ thiết kế: Về nền khoa học của một cuộc cách mạng cấu trúc luận

Thay vì bản dịch cuộc tranh luận nổi tiếng—và nảy lửa, giữa Christopher Alexander và Peter Eisenman như đã định tôi trình làng kết quả khai bút (hoặc khai máy) đầu Xuân Nhâm Thìn bằng bản dịch quan trọng bài viết của Michael Mehaffy được đăng trên tạp chí điện tử Đối thoại Athen của Đại học Havard (đường dẫn http://athensdialogues.chs.harvard.edu/cgi-bin/WebObjects/athensdialogues.woa/wa/dist?dis=129). Bài viết đã đề cập đến những vấn đề quan trọng của nghề thiết kế xét từ gốc rẽ triết học. Có lẽ đây là bài viết làm sáng tỏ nhất các phương pháp thiết kế tùy ứng xét từ góc độ triết học—và tác giả đã điểm lại toàn bộ bước phát triển của tư duy triết học từ quan hiệm Hình thức lý tưởng của Plato, đến thuyết vật hình của Aristotle, cho đến những thành tựu gần đây nhất của vật lý học, khoa học thần kinh và ngụ ý sâu xa của nó với công tác thiết kế. Tác giả cũng đưa ra lời cáo chung hung hồn cho chủ nghĩa Hậu hiện đại và Giải kết cấu bằng việc cung cấp các chứng lý không thể bác bỏ của các ngành khoa học mới về sự phức tạp. Có thể coi đây là một bài báo về một thứ triết học ứng dụng trong thiết kế kiến trúc và quy hoạch (NH Ngọc).

Michael Mehaffy


(Nguyễn Hồng Ngọc dịch)

Tóm tắt (của tổng biên tập tạp chí điện tử)

Những câu hỏi căn bản do các nhà tư tưởng cổ Hy lạp nêu lên vẫn còn khẩn thiết với ngày nay. Chẳng hạn, sự căng thẳng giữa chủ nghĩa duy tâm của Hình thức độc lập của Plato, và thuyết vật hình về vật chất trở thành hình thức của bản thân nó của Aristotle đã phản ảnh hàng thế kỷ nghiên cứu khoa học về cấu trúc của các hệ thống sự sống trong tự nhiên. Nhưng tiến bộ khoa học cũng làm hé lộ những lỗi lầm và chỗ yếu căn bản của nền công nghệ mà chúng ta xây dựng nên cho bản thân mình. Đặc biệt liên quan đến các nhà lý thuyết thiết kế và những người làm nghề thiết kế theo chủ nghĩa hiện đại là các câu hỏi làm thế nào để cải tổ các khiếm khuyết được thừa hưởng trong môi trường của chúng ta và trong nền công nghệ của chúng ta. Nếu muốn thành công nhà thiết kế phải mở rộng quy mô trách nhiệm của họ và quan tâm tới sự lành mạnh của toàn bộ cộng đồng. Trong thế kỷ 20 nhà toán học-kiến trúc sư Christopher Alexander, cũng như học giả đô thị Jane Jacobs đã tái lập niềm hy vọng trong việc sửa chữa những thất bại của thời hiện đại bằng việc kết hợp các bài học học được từ tiến trình sinh học và những gì xuất hiện từ khoa học mới về sự phức hợp. Hiểu rõ tính chất phức hợp của các cấu trúc tự nhiên là một bước tiến chủ chốt về phía cải tạo và tăng cường các cấu trúc nhân văn của chúng ta.


Giới thiệu
1.1
Thay vì các tiến bộ kỹ thuật và xã hội của thời hiện đại- hoặc có lẽ chính xác hơn là bởi vì chúng- các câu hỏi cổ xưa của triết học thời kỳ Hellen vẫn còn thích hợp, thậm chí còn khẩn thiết hơn. Kiến thức đáng tin cậy là gì? Làm thế nào mà hành động biến thành các cấu trúc mới? Làm thế nào để chúng ta làm việc với những người khác và cùng nhau như một nền văn minh, để sản xuất và để duy trì một cuộc sống có chất lượng cao hơn?

Kevin Lynch- Good City Form- Hinh thuc hoan hao cua thanh pho